Vòng Đàm Phán Doha Là Gì

Tuần qua, vòng đàm phán Doha của Tổ chức Thương mại Thế giới WTO đã tan vỡ tại Genève. Diễn đàn gớm tế tuần này sẽ trao đổi cùng kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa về size cảnh cùng hậu quả của biến cố ấy đối với việc mua bán giữa những nước, cùng nhất là với viễn ảnh Việt nam sắp gia nhập Tổ chức WTO. Tiết mục siêng đề kỳ này sẽ bởi Đỗ Hiếu thực hiện sau đây.

Bạn đang xem: Vòng đàm phán doha là gì


*

Đỗ Hiếu: Thưa ông Nguyễn Xuân Nghĩa, biện pháp đây đúng một tháng, trong chương trình sản phẩm tuần của mục Diễn đàn kinh tế cùng với tiêu đề "Trâu chậm cùng Nước đục", ông đã có những dự đoán bi quan về vòng đàm phán Doha của Tổ chức Thương mại Thế giới. Thứ nhì 24 vừa qua, vòng đàm phán ấy đã tung vỡ sau kỳ họp tại trụ sở WTO ở Genève. Shop chúng tôi xin đề nghị là kỳ này, bọn họ sẽ trao đổi về vấn đề trên để lượng định hậu quả đối với những nước, nhất là đối với Việt nam trong triển vọng sẽ được gia nhập Tổ chức WTO nội năm nay. Câu hỏi trước tiên của chúng tôi là vòng đàm phán Doha ấy là gì?

Nguyễn Xuân Nghĩa: tháng 10 năm 2001, các nước thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới WTO đã mở ra một vòng đàm phán mới nhằm hạ thấp những rào cản luồng giao dịch mua bán giữa các nước, như quan tiền thuế biểu tuyệt hạn ngạch nhập khẩu, với mục đích chủ yếu đề ra là có một chế độ ngoại thương công bằng hơn cho các nước nghèo. Vị hội nghị năm ấy của WTO được triệu tập ở Doha của xứ Qatar trong vùng Vịnh bố Tư yêu cầu người ta mới gọi đó là vòng đàm phán Doha.

Thế rồi, sau những kỳ họp kế tiếp tại Cancun của Mexico, rồi Genève của Thụy Sỹ, rồi Paris cùng Hong Kong cùng tuần qua tại Genève, người ta vẫn ko giải tỏa được những mâu thuẫn về quyền lợi giữa những nước cùng vòng đàm phán này mới coi như sụp đổ sau năm năm thảo luận.

Đỗ Hiếu: Mà tại sao vì sao sau nhiều cố gắng, vòng đàm phán ấy lại sụp đổ vào tuần qua?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Về nguyên nhân thì tuần qua, sáu khối chủ yếu yếu tham gia hội nghị là Hoa Kỳ, Nhật Bản, Liên hiệp Âu châu với Úc Đại Lợi mặt phía những xứ công nghiệp hoá, và vị trí kia là Ấn Độ và Brazil, đã chỉ bao gồm thảo luận về nhị trong tía đề mục chính là chế độ trợ giá nông phẩm tại những nước giàu, chế độ bảo hộ thị trường nông sản tại những nước như Ấn Độ, Brazil cùng Nhật Bản. Họ không kịp bàn đến đề mục thứ cha là giải tỏa thị trường cho những mặt sản phẩm khác ngoại trừ nông phẩm.

Trong nhị đề mục được thảo luận, một đằng là trợ giá chỉ ở nhà với đằng tê là dựng rào cản nông phẩm từ ngoài vào, các nước đều không đạt được thỏa thuận yêu cầu hôm sau., Tổng giám đốc WTO là ông Pascal Lamy đã tuyên bố chấm dứt hội nghị để những nước bao gồm dịp về suy nghĩ lại.

Đỗ Hiếu: Sau những cực nhọc khăn liên tục từ năm năm nay, đáng lẽ những nước đã phải thấy trước được những trở ngại để tìm bí quyết khắc phục, chứ vày sao lại để hội nghị tan vỡ như vậy?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Thưa là tức thì sau Thượng đỉnh của đội G-8 tại St. Petersburg hôm 17, lãnh tụ của bảy nước công nghiệp sản phẩm đầu thế giới với Liên bang Nga đã chỉ thị cho những bộ trưởng liên hệ là phải cố gắng san bằng những dị biệt để đạt được một thỏa ước phổ biến mà cuối thuộc việc ấy vẫn ko thành, khiến nước này đổ lỗi cho nước kia.

Trong bỏ ra tiết thì có mâu thuẫn giữa Hoa Kỳ và Liên hiệp Âu châu về chính sách trợ cấp nông nghiệp, với phía Hoa Kỳ cho rằng mình nhượng bộ đã nhiều với Liên Âu thì lại cho rằng mình ko thể cắt giảm thêm trợ cấp. Còn về những nước kia thì cũng ko muốn hạ thấp hàng rào bảo vệ nông phẩm của mình. Đấy là về những lý do, còn về tại sao thì họ phải thấy ra nhiều yếu tố phức tạp khác.

Đỗ Hiếu: Ông nói về nguyên nhân và về nguyên nhân, nghĩa là còn phân biệt những động lực tiềm ẩn bên dưới sự bất đồng quan liêu điểm ấy giỏi sao?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Thưa đúng như vậy, tại sao có thể là những yếu tố pháp luật hay kỹ thuật, nguyên nhân là những yếu tố thiết yếu trị rắc rối hơn. Hai khối đụng độ nhau nặng nhất trong kỳ hội nghị này là Liên hiệp Âu châu cùng Hoa Kỳ. Về phần Âu châu, các nước đang gặp khủng hoảng về bản sắc cùng tương lai lồng trong sự suy yếu của bao gồm quyền, nhất là của chính quyền Pháp, đề nghị không muốn cùng không thể nhượng bộ thêm.

Do đó, dù là chủ trương tự bởi mậu dịch, họ vẫn gia hạn chế độ bảo hộ nông nghiệp cùng tiếp tục trợ cấp nông gia của họ nên các nước nghèo mới bị thiệt thòi. Khi Chủ tịch Hội đồng Liên Âu là Jose Manuel Barroso vừa đồng ý với Tổng thống Mỹ là sẽ cho các đại biểu nhiều quyền thương thảo hơn thì Tổng thống Pháp lập tức nhắc nhở ông Barroso rằng ông ta không có thẩm quyền đề ra chỉ thị về đường hướng thương thảo của Tổ chức WTO.

Liên Âu mà giảm bớt việc trợ cấp nông nghiệp thì sẽ tạo thiệt hại mang lại mười mấy quốc gia nông nghiệp Âu châu trong số 25 hội viên. Bế tắc của WTO chính là hậu quả của những bế tắc vào cơ chế Âu châu. Mà lại đây chỉ là vấn đề thuộc phạm vi Âu châu.

Đỗ Hiếu: Thế còn về phía Hoa Kỳ?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Hoa Kỳ gặp trả cảnh thực ra còn rắc rối hơn nữa. Từ mươi năm nay, lãnh đạo xứ này gặp phản ứng bảo hộ mậu dịch rất mạnh từ vào nội bộ, nhất là từ đảng Dân chủ trong Quốc hội. Tổng thống Bush gồm xin Quốc hội Mỹ mang lại Hành pháp được rộng quyền thương thuyết về ngoại thương mậu dịch nhưng đặc quyền mở rộng ấy sẽ kết thúc vào giữa năm tới do sau đó, mọi việc thương thuyết về ngoại thương sẽ phải được Thượng viện cứu xét với phê chuẩn.

Vì vì sao ấy, Tổng thống Mỹ gồm muốn kịp khai thông vòng đàm phán Doha trước lúc Quốc hội khoá mới sẽ họp vào đầu tháng Giêng năm tới. Với những suy yếu của chủ yếu quyền Bush về những vấn đề kế bên mậu dịch như hiện nay, đảng Cộng hoà tất cả khi sẽ mất đa số tại Thượng viện, lúc đó Hành pháp Cộng hoà đành bó tay trước Quốc hội khoá mới, một Quốc hội còn bảo hộ mậu dịch mạnh hơn nữa, với vòng đàm phán Doha của WTO do vậy mới thực sự chảy vỡ.

Xem thêm: Nhà Hàng Hải Sản Rạn Biển 5, Thành Phố Hồ Chí Minh, Rạn Biển 5, Thành Phố Hồ Chí Minh

Đỗ Hiếu: Ông nói nhiều đến phản ứng bảo hộ mậu dịch, nghĩa là bảo vệ thị trường nội địa bằng nhiều biện pháp hạn chế khác nhau. Vì sao những nước nhiều lại có phản ứng như vậy? và trong tương lai, Tổ chức WTO sẽ đi về đâu nếu những nước kỹ nghệ lại có phản ứng bảo hộ ấy?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Một nguyên nhân chính là chính quyền những nước ấy đều thuộc loại yếu, gồm đa số không đủ dày đủ vững đề nghị phải ngả theo tinh thần mị dân để tranh thủ hậu thuẫn của một số cử tri gồm thể bị thiệt thòi vì chưng tự vì cạnh tranh, tự vì mậu dịch. Do vậy, họ mới đẻ ra mỹ từ cao đẹp là "mậu dịch công bằng" thay bởi "mậu dịch tự do" để ngụy trang chủ trương bảo hộ.

Nguyên do thứ hai gồm lẽ còn sâu sát hơn, đó là sự hồi sinh của chủ nghĩa quốc gia vào sinh hoạt khiếp tế, nôm mãng cầu là nhân danh quyền lợi quốc gia, người ta hạn chế luồng giao dịch với đầu tư tự bởi vì giữa các nước. Thí dụ cụ thể được thấy khá nhiều trong năm qua là chủ yếu quyền can thiệp và ngăn cản giới đầu tư nước xung quanh bỏ tiền thụ đắc những doanh nghiệp trong nước.

Chúng ta đã thấy hiện tượng kỳ lạ ấy tại Pháp, Tây Ban Nha với tại cả Hoa Kỳ ở mức độ thấp hơn và do lý cớ gọi là an ninh hay quốc phòng. Nói chung, tôi thiển nghĩ là họ đang chứng kiến một sự thoái trào của hiện tượng toàn cầu hoá, đã manh nha từ 1999 cùng sẽ càng ngày càng rõ rệt hơn.

Đỗ Hiếu: Hoa Kỳ là một quốc gia luôn luôn luôn đề cao tự do ngoại thương cùng kinh tế thị trường cùng lại là một hội viên nòng cốt của Tổ chức WTO, do sao lại để xảy ra hiện tượng ấy?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Tôi trộm nghĩ, và ý muốn là bản thân sai, rằng chúng ta đang chứng kiến sự xuống cấp của giới thiết yếu trị gia tại Mỹ lúc họ trở thành mị dân hơn, lại khéo đậy giấu chuyện ấy đằng sau chủ trương gọi là "đại chúng", populist, nôm mãng cầu là để phục vụ đa số, thực chất là để sở hữu phiếu của một thành phần cử tri bằng biện pháp bảo hộ mậu dịch. Vì muốn nâng đỡ nông gia, thực chất là những nhà buôn cự phú về nông nghiệp, họ tạo thiệt hại mang lại nông gia của những xứ nghèo nhưng điều ấy thực ra ko quan trọng vị nông gia những xứ ấy tất cả bỏ phiếu mang đến họ đâu?

Khi một Tổng thống thuộc đảng Dân chủ như ông Bill Clinton muốn được rộng quyền đàm phán về ngoại thương để mở rộng tự vì mậu dịch, ông ta phải kêu gọi sự ủng hộ của các đại biểu bên phiá Cộng hoà mới thành công. Tổng thống Bush cũng vậy, ông thường xuyên gặp sức nghiền rất mạnh của xu hướng bảo hộ mậu dịch vào Quốc hội, nhất là từ đảng Dân chủ.

Đỗ Hiếu::Nhưng xin được hỏi lại ông lần nữa, còn tổ chức WTO, với những ràng buộc đối với quốc tế về quyền tự vì mậu dịch?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Tôi ko lạc quan tiền về cơ chế ấy phải mới nghĩ rằng Việt nam rơi vào trả cảnh "trâu chậm uống nước đục". Tôi thiển nghĩ rằng quan sát từ Hoa Kỳ, tổ chức WTO là một cơ chế rườm rà, nhiêu khê, một diễn đàn kiện tụng triền miên cùng thực tế là một thất vọng lớn. Vì vậy, Hoa Kỳ không còn coi WTO là một nơi khả dĩ khai thông những bế tắc của mình với từ nhiều năm ni đã bao gồm xu hướng đi tra cứu những thỏa thuận tay đôi xuất xắc cấp vùng, thí dụ như các Hiệp định Thương mại tuy nhiên phương giỏi Thỏa ước Tự vày Mậu dịch Bắc Mỹ.

Không chỉ Hoa Kỳ mới nghĩ vậy, các nước khác cũng thế. Thỏa ước tuy nhiên phương tất cả những quy định đơn giản cùng cụ thể hơn khi tất cả tranh chấp hoặc khi cần khai thông bế tắc. Huống hồ là trong loại hiệp định tay đôi ấy, những nước giàu như Mỹ tuyệt Âu châu thường bao gồm thế mạnh và bỏ ra phối được doanh nghiệp.

Một chỉ dấu rõ rệt của xu hướng bên trên tại Hoa Kỳ là việc thay thế vị Đại diện Thương mại mới nhậm chức là ông Rob Portman. Ông này vừa lên thay ông Robert Zoellick đi làm Thứ trưởng Ngoại giao, thế rồi mon Tư vừa qua ngay lúc vòng đàm phán Doha đang ở vào khoảng gay go nhất thì ông Portman lại được đề cử có tác dụng Tổng giám đốc túi tiền để bà Susan Schwab lên chũm làm Đại sứ Thương mại.

Khi điều trần trước Thượng viện để được phê chuẩn, bà Schwab đã bị khuynh hướng bảo hộ mậu dịch đàn hạch rất nặng hầu khiến sức ép. Qua năm 2007 tới đây, Tổng thống Bush hết còn rộng quyền đàm phán về ngoại thương nữa với lúc ấy, chuyện WTO sẽ hết là đề mục quan tiền trọng.

Đỗ Hiếu: Trong trả cảnh thiếu lạc quan lại ấy, Việt Nam chuyển phiên trở thế nào sau lúc được vào WTO?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Tôi vẫn nghĩ rằng việc gia nhập WTO là điều tất cả lợi trong vĩnh viễn và cho nhiều người, nhưng ta đừng cần nghĩ rằng đấy là một mục tiêu. Nó chỉ là một bước cần thiết khi ta hội nhập với thế giới phía bên ngoài và đừng đến rằng từ đấy mọi chuyện sẽ rốt đẹp. Việt phái mạnh cần chuẩn bị học tập bất đồng quan điểm và kiện cáo trong khuôn khổ WTO.

Một chuyện cấp bách trước mắt là cần quan liêu niệm lại chính sách nông nghiệp để hướng dẫn và trợ giúp nông gia vào môi trường cạnh tranh mới. Cho đến nay, khi giá chỉ nông phẩm tăng, họ bị thất thâu với bị thiệt, khi giá chỉ nông phẩm hạ, họ càng bị lỗ lã đề nghị chẵn lẻ gì họ cũng bị thua mà không hiểu tai sao. Cuộc biện pháp mạng về thông tin và cải phương pháp hành chánh công quyền mà người ta chờ đợi từ lúc đạt thỏa thuận với Hoa Kỳ về việc gia nhập WTO thực ra vẫn chưa bắt đầu!

Đỗ Hiếu: Câu hỏi cuối, thưa ông, thế còn quy chế mậu dịch bình thường và vĩnh viễn với Hoa Kỳ?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Thưa đấy mới là then chốt lúc ta thấy rằng những nước sẽ phân phát triển ngoại thương qua hiệp định tuy nhiên phương hơn là gom mọi chuyện vào WTO. Riêng biệt với Hoa Kỳ, việc đạt được quy chế mậu dịch bình thường một bí quyết vĩnh viễn, gọi là PNTR, bao gồm thể còn trở ngại bởi vì Việt nam đã bình thường hoá quan hệ hầu như mọi mặt với Hoa Kỳ, lãnh đạo Việt phái nam vẫn chưa bình thường hoá quan hệ với thiết yếu người dân của mình, khi chẳng tôn trọng tự do, nhân quyền với những quy tắc hành xử văn minh tối thiểu.

Việt Nam đề xuất chủ động với can đảm giải quyết lấy việc ấy chứ đừng để Quốc hội Mỹ yêu thương cầu. Khi WTO lâm vòng bế tắc cơ mà Việt phái nam lại bị ách tắc bởi lãnh đạo siêng quyền với người dân thì đấy là điều đáng xấu hổ.